Blog




Gestalttherapie nog eens onder de aandacht.

Ik heb onderstaande tekst in deze blog opgenomen om Gestalttherapie nog eens onder de aandacht te brengen. Je kunt de betreffende tekst ook lezen op Wikipedia, waar het oorspronkelijk vandaan komt. De tekst geeft helder en in het kort weer wat Gestalttherapie inhoudt.


Gestalttherapie

De gestalttherapie is een psychotherapeutische stroming die ontstaan is in de jaren 40 van de twintigste eeuw. Zij wil een alternatief of aanvulling vormen voor stromingen zoals de gedragstherapie, cliëntgerichte psychotherapie, psychoanalyse en systeemtherapie.


Fritz Perls

Gestalttherapie werd ontwikkeld door Fritz Perls, zijn vrouw Laura Posner Perls, Hefferline en Paul Goodman. Het eerste boek dat in die richting trok, was 'Ego, Hunger und Agression' van Fritz Perls. Hij maakte als eerste vanuit de psychoanalyse (Perls was zelf psychiater) kritische kanttekeningen bij zijn leermeester Freud die leidden tot het ontwikkelen van gestalttherapie. Een voorbeeld hiervan is het loslaten van Freuds gebruik van een sofa met een zo onzichtbaar mogelijke therapeut. In plaats hiervan koos Perls voor een zo zichtbaar mogelijke therapeut die zijn/haar ervaringen tijdens de therapie inbrengt in het contact met de cliënt.


Kenmerken van gestalttherapie

- intensieve aandacht voor het gewaarzijn van lichaam en geest, wat 'awareness' wordt genoemd (en in modern jargon wordt aangeduid als "mindfulness")

- focus gericht op de onmiddellijke ervaring 'hier en nu'; aandacht voor verleden of toekomst eigenlijk alleen als die zich hier en nu op de voorgrond dringen

- de wijze van contact maken (of juist contact vermijden) staat centraal, zowel contact tussen de cliënt en zijn omgeving als in de therapie

- experimenteren met nieuwe methoden om contact te maken, in plaats van blijven 'praten over'


Onderscheidende uitgangspunten van gestalttherapie zijn

- de mens wordt gezien als eenheid van lichaam en geest (aangeduid als "holistisch perspectief")

- de werkelijkheid is geen objectief en voor iedereen gelijk gegeven, maar subjectief, persoonlijk en afhankelijk van hoe ze bekeken wordt ("fenomenologisch perspectief")

- de werkelijkheid kan alleen binnen een specifieke context (of situatie) worden begrepen ("veldtheoretisch perspectief")


Gestalttherapie is gericht op het gewaar worden van het proces: het proces van contact maken, contact vermijden of contact verbreken. Het gewaarzijn van eigen gedrag opent de mogelijkheid om andere keuzes te gaan maken. Daarbij staat het 'hoe' meer voorop dan het 'wat' of 'waarom', de inhoud. Hoe iemand spreekt, kijkt, beweegt, zich terugtrekt in het contact met mij (c.q. de therapeut) geeft informatie over hoe hij contact maakt (of juist niet maakt) met anderen. Een gestalttherapeut is geen alleswetende specialist op het gebied van levensvragen, maar brengt zichzelf in in het contact met de client, met zijn gedachten en gevoelens en, als dat behulpzaam is voor de client, ook met eigen vragen en twijfel. Zo gezien is de gestalttherapeut -als het goed is- ook rolmodel voor de cliënt.


Methodiek

De inbreng van de persoon en levenservaring van de therapeut in het contact met de client is essentieel, wat gestalttherapie tot een werkelijk persoonlijke therapie maakt. Er is geen vaste en uniforme methodiek van gestalttherapie en er zijn ook geen "behandelprotocollen" of een vaststaand aantal behandelsessies. Binnen het hierboven geschetste theoretisch kader is de persoon van de therapeut samen met de persoon van de client de belangrijkste bepalende factor voor het therapeutisch proces, zonder vooraf vaststaande structuur. Daarmee liep Perls vooruit op het moderne inzicht dat de belangrijkste succesfactor voor therapie de persoon van de therapeut is. Dat geldt in feite voor alle psychotherapeutische richtingen, en gestalttherapie heeft zich sinds haar ontstaan onderscheiden door dit in haar werkwijze centraal te stellen.

In het algemeen kan over de methodiek van Gestalttherapie worden gezegd dat er een grote bereidheid is om in de therapie te experimenteren met nieuwe vormen van contact maken. De concrete contactvormen waarmee in een concrete situatie geëxperimenteerd wordt zijn weer afhankelijk van zowel de persoon van de client als de persoon van de therapeut. Een bekend voorbeeld is het gebruik van een stoel waarop de client een belangrijke persoon visualiseert en daarmee een 'virtuele' dialoog aangaat. Of het wisselen tussen stoelen waarop de client verschillende posities heeft, bijvoorbeeld de positie van kind en de positie van volwassene. De ervaring heeft geleerd dat dergelijke experimenten nuttig kunnen zijn, bijvoorbeeld om te oefenen met contactvormen die in het echte leven (nog) niet ter beschikking staan. Ook kan bijvoorbeeld inzicht ontstaan hoe eigen gedrag door eerdere ervaringen, inzichten en oordelen wordt beperkt.


(Bron: Wikipedia 2016)


05 januari 2017 | (0 ) Reacties



 


Eerste Hulp Bij Depressie. 10 Tips.

Depressieve gevoelens hebben is absoluut geen pretje. Als je het gevoel hebt dat sombere gevoelens niet zomaar een dipje zijn in een bepaalde periode van je leven, maar juist langere tijd je leven beheersen spreken we van een depressie. Volgens het Trimbos Instituut krijgt bijna 20% van de volwassenen te maken met een depressie. Jaarlijks zijn dat zo’n 546.500 Nederlanders. Je bent dus niet de enige!

Uit ervaring weet ik dat veel mensen het moeilijk vinden om direct voor hun depressie professionele hulp te zoeken. Als er al een stap wordt gezet is deze vaak richting de huisarts die vervolgens probeert hulp te bieden met medicatie (antidepressivum). De huisarts zal als het goed is de patiënt ook het advies geven om in gesprek te gaan met een psycholoog of een psychotherapeut. Dit laatste vinden de meeste mensen vaak het moeilijkst, en hopen met het slikken van wat pillen hun depressie de baas te worden.

Gesprekken met een professionele hulpverlener zijn natuurlijk aan te raden, al was het maar om een steuntje in de rug of een duwtje in de juiste richting te krijgen. Of om in ieder geval wat opgevangen te worden wanneer het voor je net even te moeilijk is. Toch kun je ook zelf veel doen om je depressie te verlichten of om er zelfs vanaf te komen. Hieronder vind je 10 tips om je te helpen je depressie de baas te worden. Een advies vooraf, maak een dagboekje of momentenboekje waarin je over je depressie en het verloop van je herstel kunt schrijven. Zo krijg je inzicht in je eigen proces.


1. Stop met strijden tegen je depressie

Geef er aan toe. Ik ben depressief,... nou en! Accepteren van je depressie is half gewonnen! Kennelijk is je lichaam of psyche in de verdediging gesprongen. Een depressie is net zoiets als een ziekte waarbij je lichaam vecht tegen bacteriën of virussen. Stel je eens voor dat een depressie een verweer is op een psychische ervaring, of juist een verwerking is van sterke emotionele gevoelens. Dan is het dus zaak daar niet tegen te strijden. Ergens heeft je depressie nut, ook al voel je jezelf er “ziek” onder. Accepteren betekent hier niet dat je niets kunt doen om jezelf te helpen beter te worden. Het is juist zaak om controle over je depressie te krijgen, in plaats van dat de depressie controle over jou krijgt. Heb je eenmaal deze eerste stap gezet, dan wordt het makkelijk om de volgende stappen ook te zetten. Doe het bewust en in je eigen tempo. Laat je niet opjagen, maar ga ook zeker niet bij de pakken neerzitten.


2. Neem de tijd

Een depressie gaat niet zomaar over. Daar is tijd voor nodig. Net zoals bij het herstellen van een ziekte of na een operatie heeft je lichaam of psyche de tijd nodig om te herstellen. Ben lief voor jezelf en geef jezelf die tijd. Laat je niet opjagen door je werkgever, je partner of je gezin. Vraag hen ook om je tijd te gunnen om te herstellen. Het is namelijk ook in hun belang.


3. Praat en schrijf over je depressie

Praat met mensen die je vertrouwt over je gevoelens. Dat hoeft zeker niet met iedereen, maar met een enkeling waar je een prettig contact mee hebt en waarmee je je gevoelens kunt delen. Sowieso is het van belang contact te blijven houden met je familie, vrienden en kennissen, en niet te vervreemden. Als je dat moeilijk vindt of als je niemand zo dichtbij hebt kun je proberen om over je depressie te schrijven. Het helpt echt om al je gevoelens eens op papier te zetten. Als je dat een tijdje doet ga je verbanden zien en krijg je inzichten over je gevoelens en de dingen die verder nodig zijn voor je herstel. Op diverse forums over depressies op internet kun je lezen wat anderen geschreven hebben. Ook dat helpt enorm bij je proces. Zoals gezegd je bent niet alleen, er zijn veel mensen zoals jij die met hun depressie willen leren omgaan. Gun jezelf het experiment van praten en schrijven en kijk wat het je brengt.


4. Ben niet het slachtoffer van je depressie

Voor veel mensen voelt het alsof hun depressie hun totale welzijn en leven heeft overgenomen. Als je daar helemaal induikt wordt je slachtoffer van je eigen depressie. Dan is de depressie inderdaad de baas over jou, in plaats van andersom. Probeer in ieder geval dit tij te keren. Jij bent niet je depressie, het is “slechts” een emotie of gemoedstoestand van je in een bepaalde periode van je leven. Bedenk dat je zelf actief iets kunt doen om uit je depressie te komen. Het volgen van deze tips is er een van.


5. Doe geen dingen waar je nog niet aan toe bent

Een depressie heeft erg veel invloed op je energiehuishouding. Een depressie bepaalt in grote mate wat je draagkracht is. Tegenover jouw draagkracht staat de draaglast die je aankunt. Dat is een balansverhaal. Wat kun je wel? Wat kun je “nog” niet? Ook hier geldt eigenlijk hetzelfde als bij het herstellen van een ziekte of na een operatie. Je kunt het vergelijken met een revalidatieproces. Voel hoe het is met je energie. Wat kun je aan? Wat kun je niet? Wat hierbij erg op de loer ligt is de maatschappelijke druk die door je omgeving (je werkgever, je partner, je gezin) kan ontstaan. Als jij niet duidelijk bent over je energieniveau, heeft de buitenwereld niet altijd door wat je draagkracht is. Hierdoor kun je jezelf onder druk zetten om meer te gaan presteren dan je aankunt, wat je herstel van je depressie niet ten goede komt. Geef dus je grenzen aan. Uiteraard is het voor je herstel nuttig dat je dingen onderneemt, maar doe dat met mate. Als je iets onderneemt stop dan voordat je energie op is, in plaats van door te gaan totdat je energie op is. Dit laatste vergt natuurlijk wat bewustzijn en oefening. Je kunt jezelf helpen door een dagboekje of momentenboekje bij te houden waarin je je energiehuishouding bijhoudt. Bovendien kun je dan zien of je in je herstel progressie maakt. Daarnaast geeft het je inzicht in het verloop van je herstel. Je zult zien dat dit een schommelbeweging is waarbij je de ene dag wat meer energie hebt dan de andere. Dit inzicht helpt je eveneens om mild voor jezelf te zijn tijdens je herstelproces.


6. Ga niet zitten piekeren

En depressie gaat gepaard met piekeren. Hoe ben ik hier terecht gekomen? Hoe kom ik hier uit? Waar ligt het aan? Wat moet ik doen? Ik weet het niet meer? Heb ik de kracht nog wel? Kan ik überhaupt nog wel iets? Heeft mijn leven nog zin? Enzovoorts. De mensen die aan een depressie lijden doen dit allemaal. Het gaat ook vanzelf. Je ligt wat meer op de bank, of in bed. Bent misschien ziek thuis van je werk. Hebt even niet de regelmaat in je dagelijkse bestaan zoals voorheen. Kortom, je hebt de tijd om te piekeren. Bovendien zorgt een depressie ervoor dat je focus ligt op het negatieve. Probeer dit proces te doorbreken. Je depressie voedt zich juist met de spiraal van negatieve gedachten. Het vervelendste is dat als je van stoppen met piekeren een moeten maakt, het piekeren alleen maar toeneemt. De truc is juist je gedachten er te laten zijn zonder ze te veroordelen of weg te duwen, maar zonder erover te gaan malen. Als je verdriet hebt is het beter om te huilen dan om te proberen je verdriet weg te stoppen. Je kunt beter eens boos zijn, dan je gevoelens niet te uiten. Het kost je veel energie tegen de stroom van je emoties in te gaan, dan er in mee te gaan. Vergelijk het met een bal die je in een emmer onder water probeert te duwen. De bal zal altijd naar de oppervlakte willen komen. Zo ook je emoties. Om de bal kost wat kost onder water te houden kost je oneindig veel energie. Stoppen met piekeren heeft te maken met loslaten en het te doen met dat wat er is. Piekeren is het onnodig herhalen van gedachten. Je bent er alleen maar over aan het malen. Je kunt piekeren ook stoppen door er bewust over na te denken. Nadenken over iets en daar dan een besluit over nemen. Overigens is besluiten dat je er later een besluit over neemt ook een besluit. Met andere woorden, gun jezelf de tijd. Je hoeft het niet allemaal tegelijk op te lossen. Er is geen pad naar het herstel van een depressie, het pad zelf is het herstel van een depressie. Stapje voor stapje.


7. Ontspan

“Ontspan je nu toch eens!”, zei de therapeut tegen de depressieve patiënt. En hij probeerde het uiteindelijk met zijn tanden op elkaar van de spanning. Tja,... dat is natuurlijk niet de bedoeling. Als je deze tips leest omdat je van je depressie af wilt komen dan is het de bedoeling dat je weliswaar serieus met deze tips omgaat, maar het moet nu ook geen moeten worden. Ben lief voor je zelf! Als je ergens moeite mee hebt geef jezelf dan niet teveel op je kop. Dat werkt uiteraard tegen je. Probeer ontspannende dingen te doen. Je leven is niet alleen maar je depressie. Jij bent niet alleen maar je depressie. Zie het als een moment in je leven. Ik weet zeker dat je jezelf ook andere niet depressieve momenten in je leven kunt herinneren. Met andere woorden aan deze periode komt ook een einde. Maar blijf jezelf helpen door jezelf ook dingen te gunnen die je goed doen. Ontspannen dingen doen, of dingen doen waar je van ontspant, is belangrijk voor je herstel. Wat dat is weet jij het beste, en is voor iedereen anders. Een fijn boek lezen, naar de sauna gaan, tuinieren, wandelen, een lekker bad nemen, puzzelen, knutselen, tekenen, schilderen..... Ga het doen, maar wel zonder dat je je tanden op elkaar zet van de spanning omdat je vindt dat je het moet doen.


8. Beweeg voldoende

Zorg voor voldoende lichaamsbeweging. Dit is natuurlijk een open deur. Iedereen weet dat het gaat over een goede balans maken in en met jezelf. Voldoende bewegen is daar natuurlijk een onderdeel van. Als je depressief bent bestaat het risico dat je juist minder gaat bewegen omdat je je juist minder energetisch voelt. De truc is juist om dit te doorbreken en te bewegen. Nu hoef je niet tegelijk naar een of ander zwaar trainingskamp te gaan, of je aan te sluiten bij een sportschool. Voldoende bewegen is ook wandelen, fietsen, joggen of in de tuin werken. Het gaat erom dat je een aantal momenten per dag fysiek bezig bent. Het helpt je overigens ook om je gedachten te verzetten en even niet bezig te zijn met je depressie. Wil je toch een wetenschappelijke verklaring hebben? Je lichaam maakt dopamine aan als je beweegt. Dit een is lichaamseigen stof die ervoor zorgt dat je jezelf lekker voelt. Gun jezelf het experiment en kijk wat het met je doet. Houdt je bevindingen bij in je dag- of momentenboekje.


9. Eet en drink gezond

Ook dit is zo’n open deur. Iedereen weet dat gezond eten en drinken goed voor je is. Juist als je “ziek” bent is dat het credo van jaar en dag. Goed en gezond eten om aan te sterken. Vitamines en mineralen, bouw- en brandstoffen. Alle stoffen die we nodig hebben in een juist hoeveelheid. Tijdens een depressie kun je kampen met verminderde eetlust. Net als bij bewegen geldt hier ook het advies om dit te doorbreken. Blijf gezond en regelmatig eten. Ook al zijn het elke keer kleine hoeveelheden. Je lichaam heeft het nodig. Geef je toe aan onregelmatig eten, snacken of het drinken van teveel alcohol, dan help je je depressie juist in de hand.


10. Slaap voldoende

Nog zo’n open deur. Slaap voldoende en regelmatig. Een goede nachtrust (ong. 8 uur) is ook van belang voor je herstel. Het zorgt voor een uitgerust lichaam en een opgeruimde geest. Ga overdag niet zomaar op de bank liggen om te slapen. Je slaapt er doorgaans ‘s nachts slechter door. Bovendien heeft meer slapen een negatief effect op je depressie. Heb je moeite met inslapen, vraag je huisarts dan om een slaapmiddeltje. Drink in ieder geval geen alcohol met het idee dat je daar beter van slaapt. Je slaapt misschien wel snel in, maar je bereikt onvoldoende diepe slaap voor een goed herstel.


Tot slot,... Mocht je bovenstaande tips hebben gelezen omdat je van je depressie af wil, dan wens ik je sowieso van harte beterschap. Ik wens je het allerbeste toe op je pad van herstel naar een leven zonder depressie. Ik raad je aan de tips regelmatig opnieuw te lezen. Zo krijg je ook inzicht met welke aspecten van je herstel je de meeste moeite hebt.

Als je het nog niet gezien hebt, kijk dan ook even naar mijn post over de zwarte hond die depressie heet. Het is een mooi en helder filmpje over hoe een depressie je leven kan beïnvloeden.

Mocht je behoefte hebben aan ondersteuning in je proces dan ben je uiteraard van harte welkom.


03 maart 2016 | (0 ) Reacties



 


“Ik had een zwarte hond,... hij heette Depressie.”

In een animatiefilmpje van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wordt op een heldere manier getoond hoe een depressie als allesoverheersend en leidend in je leven kan zijn.

Je kunt leren om je depressie onder controle te krijgen. Hoe je “baas” wordt over de “zwarte hond” die Depressie heet. De belangrijkste stap hierin is om bewust te worden dat jij niet je depressie bent. Het is slechts een onderdeel van je, of een bepaalde sombere periode in leven. Veel mensen identificeren zich dusdanig met hun depressie dat ze zich andere gevoelens of een andere staat van zijn niet meer kunnen voorstellen. Terwijl ze zich wel realiseren dat ze niet depressief willen zijn, en zich ook kunnen herinneren dat ze het niet altijd waren. Ergens heeft de zwarte hond hun leven overgenomen.

Je kunt zelf veel doen om je depressie onder controle te krijgen. Denk hierbij aan al die “logische” dingen die je eigenlijk al wel weet zoals; gezond eten, voldoende bewegen, goede nachtrust, contact houden met vrienden en familie, over je depressie en sombere gevoelens praten, én vooral leuke dingen blijven doen. Daarnaast zou je ook professionele hulp in kunnen schakelen. Doorgaans bestrijd je een depressie namelijk niet alleen. Dit is misschien wel de belangrijkste “logische” stap in je proces om te leren de zwarte hond de baas te worden. Om hulp vragen! Kennelijk hebben hier veel mensen de grootste moeite mee. Toch hoop ik dat je na het lezen van deze post je daar misschien anders over denkt. Mocht je hulp nodig hebben om je depressieve gevoelens de baas te worden, neem dan contact met me op.

In mijn praktijk werk ik graag samen met je om meer grip te krijgen op je depressie. Zodat je er zelf de baas over wordt. Uiteraard vergt dat oefening en eigen inspanning, maar je hoeft het niet alleen te doen. Je bent van harte welkom!

Je kunt het filmpje bekijken via deze link. Of zoek op YouTube naar “Black dog named depression”.


10 Augustus 2015 | (0 ) Reacties



 
 
Home